Metaforat e modernitetit dhe narrativat e shekullarizmit
Iluminizmi, si një konstrukt mendor, shpesh trajtohet si një grup idesh kryesore: natyra, arsyeja dhe progresi. Këto ide synonin të krijonin një sistem.

Iluminizmi, si një konstrukt mendor, shpesh trajtohet si një grup idesh kryesore: natyra, arsyeja dhe progresi. Këto ide synonin të krijonin një sistem.
Sipas kritereve të laicitetit, të gjithë individët duhet ta gëzojnë lirinë për të zgjedhur pa imponim besimin/fenë e tyre, ta manifestojnë dhe ta.
Qëllimi i Jezuit, merret me mend lehtësisht, nuk ishte ndarja e fesë prej jetës publike dhe pushtetit/qeverisjes, pikërisht ndarja që u ba realitet.
A kemi një përvojë origjinale të shekullarizmit shqiptar apo e kemi copy-paste të importuar dhe pa reflektim? A mund të ndërtojmë një version.
Njeriu i iluminizmit perëndimor, edhe atë me rrënjë paraprijëse që në kohën e mesjetës së racionalistëve Rëne Dekart (Rene Descartes) dhe Xhon Lok.
Nuridin Ahmeti, Albanologjia në Jugosllavi sipas dokumenteve të arkivave të Shqipërisë, vëllimet I dhe II, Instituti Albanologjik, Prishtinë, 2025, f. 700 + 640..
Shqiptarët dallohen për harmoninë dhe bashkëjetesën mes myslimanëve, katolikëve e ortodoksëve. Shumica myslimane ndër shqiptarë nuk ka ushtruar trysni ndaj besimeve të tjera,.
Shekullaristët, duke e ndjerë veten triumfatorë në idetë e tyre, që plazmuan progresin material bazuar në shkencën e zhveshur nga hyjniteti, e kthyen.
Shteti shqiptar, në krye me Enver Hoxhën, jo vetëm që e ndau fenë nga pushteti, por e përjashtoi në mënyrë absolute nga sfera.
Me kalimin e kohës, nëpërmjet veprimtarisë shekullarizuese e nacionalizmit shtetëror, simbolet përfaqësuese të atdheut, si Skënderbeu, Ismail Qemali apo Nënë Tereza, po kështu.