Ndoshta nuk është rastësi që pesëmbëdhjetë është një numër trekëndor në matematikë, një numër që ndërtohet përmes shtimit të vazhdueshëm dhe që përfaqëson një strukturë të plotë e të qëndrueshme (1 + 2 + 3 + 4 + 5 = 15). Edhe “Shenja” është ndërtuar pikërisht në këtë mënyrë: numër pas numri, ide pas ideje, duke u rritur jo në mënyrë të menjëhershme, por përmes një procesi gradual që sot merr formën e një trupi të konsoliduar mendimi.
Bekim RAMADANI, Tetovë
Kur Jean-Paul Sartre themeloi botimin periodik Les Temps Modernes, ai theksoi se një revistë nuk është thjesht një vend ku botohen tekste, por një ndërgjegje e kohës së vet. Ky pohim, i bërë në një kontekst tjetër historik, mbetet thellësisht i vlefshëm edhe sot, sepse janë pikërisht revistat ato që e mbajnë mendimin në lëvizje, duke e vendosur atë në dialog të vazhdueshëm me realitetin.
Në këtë kuptim, qëndrueshmëria e një reviste nuk është thjesht çështje kohe, por çështje ndikimi. Sepse, koha, në vetvete, nuk e garanton rëndësinë; ajo vetëm e provon atë. Dhe, vetëm ato botime që arrijnë të ndërtojnë një marrëdhënie të qëndrueshme me mendimin e kohës së tyre, mund të lënë gjurmë që tejkalojnë momentin.
Kjo është arsyeja pse pesëmbëdhjetë vitet e revistës “Shenja” dhe 180 numrat e saj nuk duhen parë vetëm si një vazhdimësi kronologjike, por si një proces i ndërtimit të një hapësire të qëndrueshme reflektimi. Në këtë proces, revista ka funksionuar si një platformë ku ide të ndryshme janë artikuluar, janë ballafaquar dhe janë zhvilluar, duke kontribuuar në formësimin e një diskursi më të pjekur publik.
Ndoshta nuk është rastësi që pesëmbëdhjetë është një numër trekëndor në matematikë, një numër që ndërtohet përmes shtimit të vazhdueshëm dhe që përfaqëson një strukturë të plotë e të qëndrueshme (1 + 2 + 3 + 4 + 5 = 15). Edhe “Shenja” është ndërtuar pikërisht në këtë mënyrë: numër pas numri, ide pas ideje, duke u rritur jo në mënyrë të menjëhershme, por përmes një procesi gradual që sot merr formën e një trupi të konsoliduar mendimi. Në këtë kuptim, pesëmbëdhjetë vitet e saj nuk janë thjesht kohë e kaluar, por një ndërtim i arritur që qëndron.
Në mënyrë domethënëse, edhe numri 180 bart një simbolikë të qartë: në gjeometri, 180 gradë përfaqësojnë një kthesë të plotë, një ndryshim rrënjësor të drejtimit. Në të njëjtën mënyrë mund të thuhet se gjatë këtyre viteve “Shenja” ka ndihmuar në rishikimin e shumë këndvështrimeve, duke ofruar një hapësirë ku mendimi nuk është thjesht i dhënë, por vazhdimisht i riformuar. Nuk është rastësi që edhe në gjuhën e përditshme njerëzit thonë: “Gjërat kanë ndryshuar për 180 gradë”. Këtë e dëgjojmë kur dikush ndryshon mendim për një çështje që dikur e mbronte me ngulm, kur një njeri rishikon bindjet e veta pas përvojave të jetës ose kur një shoqëri kalon nga një mënyrë e të menduarit në një tjetër më të hapur e më reflektuese. Pikërisht në këtë kuptim, “Shenja” ka qenë një nga ato hapësira që jo vetëm pasqyron mendimin, por edhe e nxit atë të ndryshojë drejtim, duke e bërë më të thellë, më të vetëdijshëm dhe më të përgjegjshëm. Në një kohë kur informacioni shpesh është i shpejtë dhe i fragmentuar, revista ka ofruar një ritëm tjetër – një ritëm ku mendimi ka kohë të zhvillohet, të argumentohet dhe të komunikohet me seriozitet.
Ky proces ka qenë gjithashtu i pandashëm nga dimensioni gjithëkombëtar i dialogut që ajo ka ndërtuar. Në faqet e “Shenjës” janë takuar autorë nga hapësira të ndryshme shqiptare dhe nga diaspora, duke krijuar një rrjet të qëndrueshëm komunikimi intelektual. Kjo e ka bërë revistën jo vetëm një vend publikimi, por një hapësirë ku mendimi shqiptar ka mundur të njihet me vetveten në shumëllojshmërinë e tij.
Në këtë rrjedhë, edhe përvoja ime personale lidhet natyrshëm me këtë hapësirë. Shkrimi im i parë në “Shenja”, “Tallava – tallje përmes improvizimit muzikor” (2016, nr. 67), shënoi fillimin e një angazhimi që, me kalimin e viteve, u thellua dhe u zgjerua në një bashkëpunim të qëndrueshëm. Përmes dhjetëra shkrimeve të botuara në këtë revistë, kam trajtuar çështje që lidhen me artin muzikor, kulturën muzikore dhe fenomenet kulturore në përgjithësi, duke përfshirë analiza kritike, reflektime eseistike dhe portrete të figurave të rëndësishme artistike. Në këtë kuptim, kontributi im në “Shenja” nuk ka qenë vetëm pjesëmarrje, por edhe përpjekje për të qenë pjesë e një dialogu më të gjerë, ku arti dhe mendimi ndërtojnë kuptim dhe ndikim në hapësirën kulturore shqiptare.
Kjo e bën të qartë se një revistë e tillë nuk është thjesht një platformë individuale, por një hapësirë kolektive mendimi. Dhe, pikërisht për këtë arsye, vazhdimësia e saj kërkon jo vetëm ide, por edhe disiplinë redaksionale, korrektësi dhe profesionalizëm – elemente që janë dëshmuar ndër vite në mënyrë të qëndrueshme.
Në fund, ndikimi i një reviste nuk matet vetëm me numrin e numrave të botuar, por me gjurmën që ajo lë në mendim. Dhe, në këtë kuptim, emri i saj bëhet edhe metaforë e rolit që ka luajtur:
Shenja nuk ka goditur vetëm në shenjë,
por ka depërtuar thellë në mendje e ndjenjë,
ka kthyer zërin e arsyes së fortë në një thirrje,
duke i dhënë mendimit peshë, thellësi e shtrirje.
